遗传性脱发 是男女稀疏与秃顶的主要诱因,由 DHT 对毛囊的影响所致。医学常用治疗方法之一是 Finasteride。
什么是遗传性脱发?
遗传性脱发(雄激素性脱发,Androgenetic Alopecia) 是一种与性激素(尤其是 DHT,Dihydrotestosterone)共同作用的遗传性脱发。DHT 会使毛囊逐渐萎缩、缩短头发生长周期,新生发越来越细,直至毛囊闭合无法再长出新发,头皮变得清晰可见。
遗传性脱发可以预防吗?
遗传性脱发如何识别?
男性遗传性脱发的模式
- 发际线后移呈“M”形
- 头顶中央稀疏
- 严重阶段只剩两侧与后脑勺有头发
女性遗传性脱发的模式
- 中央分发线呈宽带状稀疏
- 整体发量变稀,但通常不会出现局部全秃
- 通常在 30 岁后开始明显
现代医学针对遗传性脱发的治疗方法
现代医学治疗的重点是抑制 DHT 并延长毛囊寿命,主要使用以下两种药物:
1)Finasteride
可直接抑制 DHT 生成,是男性遗传性脱发的主要治疗药物,有助减少遗传性脱发。
การใช้ตัวยา Finasteride (ฟีนาสเตอไรด์) ในปัจจุบันมีทั้ง แบบกิน (Oral Finasteride) และ แบบทา (Topical Finasteride) โดยแบบกินจะใช้ในผู้ชายเท่านั้น ห้ามหญิงตั้งครรภ์หรือสงสัยว่าอาจตั้งครรภ์สัมผัสยา และควรปรึกษาแพทย์ก่อนหยุดยา ส่วนแบบทาจะเหมาะกับคนที่มีปัญหาผมร่วงกรรมพันธุ์ น้อย – ปานกลาง ใช้นวดเบาๆ ที่หนังศีรษะโดยไม่ต้องล้างออกวันละ 1 ครั้ง หลีกเลี่ยงการสระผมอย่างน้อย 4 – 6 ชั่วโมงหลังทา จะเริ่มเห็นผลเมื่อใช้อย่างต่อเนื่อง 3 – 6 เดือน2)Minoxidil
可促进血液循环并延长头发生长期。适合男性与女性使用,虽不直接减少遗传性脱发,但可增加发量、刺激新发生长。
Finasteride 是什么药?为何能减少遗传性脱发?
Finasteride 属于 5α 还原酶抑制剂(5-alpha reductase inhibitor),可抑制将睾酮转化为 DHT 的 5α 还原酶。DHT 是导致毛囊萎缩的激素,当 DHT 水平下降时,毛囊不再受损,可维持更久,从而减少脱发。
用法:每日 1 毫克。治疗脱发须连续服用至少 3–6 个月方可见效。一旦停药,DHT 水平会再次升高,脱发可能在 3–6 个月内复发。
Finasteride 可减少遗传性脱发并保留现有发量,但无法让已脱落或秃顶处的头发重新生长。
Finasteride 适合哪些人?
- 适合出现脱发、头顶中央稀疏或发际线呈“M”形后移的男性 —— 这些都是男性遗传性脱发的典型信号。
- ผู้ที่ต้องการชะลอผมร่วงกรรมพันธุ์มากกว่าเร่งผมงอกใหม่ เพราะ Finasteride (ฟีนาสเตอไรด์) ช่วยเรื่องลดผมร่วง แต่ไม่ช่วยผมงอกให
- ผู้ที่สามารถใช้ยาอย่างต่อเนื่อง เพราะ Finasteride (ฟีนาสเตอไรด์) ต้องใช้อย่างต่อเนื่องถึงจะเห็นผลเรื่องลดผมร่วงกรรมพันธุ์
ผู้หญิงใช้ Finasteride (ฟีนาสเตอไรด์) ได้ไหม
ผู้หญิงสามารถใช้ Finasteride (ฟีนาสเตอไรด์) ได้ในบางกรณี แต่ Finasteride (ฟีนาสเตอไรด์) ไม่ใช่ยามาตรฐานที่เป็นตัวเลือกแรกสำหรับการรักษาผมร่วงในผู้หญิง เนื่องจากผลลัพธ์ไม่ชัดเจน และผมร่วงในผู้หญิงมีหลายสาเหตุมากกว่าจะเป็นเรื่องผมร่วงทางกรรมพันธุ์เพียงสาเหตุเดียว โดยยามาตรฐานที่แพทย์ปัจจุบันนิยมจ่ายให้คนไข้ผู้หญิงผมร่วงคือ Minoxidil (ไมน็อกซิดิล)
แพทย์จะแนะนำให้ผู้หญิงใช้ยา Finasteride (ฟีนาสเตอไรด์) รักษาในกรณีที่การรักษาด้วยวิธีอื่นไม่ได้ผล หรือมีภาวะผมร่วงจากกรรมพันธุ์ชัดเจน โดยต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ทุกกรณี สำหรับกรณีที่ผู้หญิงห้ามใช้ยา Finasteride (ฟีนาสเตอไรด์) เด็ดขาด ไม่ว่าจะเป็นแบบกินหรือแบบทา คือ ผู้หญิงตั้งครรภ์หรือมีโอกาสตั้งครรภ์ และผู้หญิงที่กำลังให้นมบุตร
ผลข้างเคียงของยาลดผมร่วงกรรมพันธุ์ Finasteride (ฟีนาสเตอไรด์)
แม้ Finasteride (ฟีนาสเตอไรด์) จะมีประสิทธิภาพสูง แต่ก็อาจเกิดผลข้างเคียงในบางราย โดยเฉพาะด้านฮอร์โมน ได้แก่
- ความต้องการทางเพศลดลง
- สมรรถภาพทางเพศลดลง
- 精液量减少
- อารมณ์แปรปรวนหรือซึมเศร้า
อาการเหล่านี้มักพบได้จากผู้ใช้ยา Finasteride (ฟีนาสเตอไรด์) บางราย และส่วนใหญ่จะดีขึ้นเมื่อหยุดยา อย่างไรก็ตามควรใช้ยา Finasteride ภายใต้คำแนะนำของแพทย์ และหลีกเลี่ยงในผู้หญิงตั้งครรภ์หรือวางแผนตั้งครรภ์
ทำไมยาลดผมร่วงกรรมพันธุ์ Finasteride (ฟีนาสเตอไรด์) ถึงทำให้สมรรถภาพทางเพศลดลง?
Finasteride (ฟีนาสเตอไรด์) ลดผมร่วงจากกรรมพันธุ์โดยการออกฤทธิ์ในการยับยั้งเอนไซม์ 5-alpha reductase ซึ่งทำหน้าที่เปลี่ยนฮอร์โมน Testosterone → DHT (Dihydrotestosterone) แม้ DHT จะเป็นตัวการสำคัญของผมร่วงกรรมพันธุ์ แต่ในขณะเดียวกัน DHT ก็มีบทบาทต่อระบบสืบพันธุ์และการทำงานทางเพศของผู้ชาย โดย DHT เกี่ยวข้องกับความต้องการทางเพศ การแข็งตัว และการทำงานของต่อมลูกหมาก
การลดระดับ DHT ด้วยยาอย่าง Finasteride (ฟีนาสเตอไรด์) จึงช่วยชะลอผมร่วงกรรมพันธุ์ได้ แต่เมื่อฮอร์โมน DHT ถูกกดให้ต่ำในคนไข้ผู้มีปัญหาผมร่วงกรรมพันธุ์บางราย นอกจากผมจะหยุดร่วงแล้ว สมรรถภาพทางเพศก็ลดลงด้วย จึงจำเป็นต้องพิจารณาใช้ยาอย่างรอบคอบและอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์
หยุด Finasteride (ฟีนาสเตอไรด์) แล้วอาการผมร่วงจะกลับมาไหม
สารสกัด AloEx ที่มีผลทดสอบเทียบ Finasteride (ฟีนาสเตอไรด์)
สารสกัดจากธรรมชาติอื่นๆ ลดผมร่วงกรรมพันธุ์ทดแทน Finasteride (ฟีนาสเตอไรด์)
นอกจากสารสกัดธรรมชาติที่สกัดด้วยวิธีเฉพาะของแบรนด์ AloEx แล้ว ยังมีสารสกัดธรรมชาติอื่นๆ ที่ใช้เป็นส่วนผสมของผลิตภัณฑ์สำหรับผู้มีปัญหาผมร่วงตามท้องตลาดอีก โดย AloEx ก็มีการใช้สารสกัดอื่นๆ มาเสริมการทำงานด้านการลดผมร่วงจากกรรมพันธุ์ในผลิตภัณฑ์ AloEx อีก เช่น Saw Palmetto, Procapil™ และ Capixyl™
สารสกัดธรรมชาติอื่นๆ ที่ช่วยลดผมร่วงที่นิยมใช้ในผลิตภัณฑ์ลดผมร่วงในท้องตลาดปัจจุบัน
- 锯棕榈 – ยับยั้งเอนไซม์ 5-alpha reductase ป้องกันการเปลี่ยน Testosterone เป็น DHT
- 普罗卡皮尔™ – มี Oleanolic Acid ช่วยยับยั้งเอนไซม์ 5-alpha reductase
- Capixyl™ – อุดมด้วย Biochanin A ซึ่งเป็น DHT Blocker
- EGCG จากชาเขียว – ลดการทำงานของเอนไซม์ 5-alpha reductase
- Caffeine – ช่วย ลดผลกระทบของ DHT ต่อรากผม
- Baicapil™ – ช่วยลดผลกระทบของ DHT ต่อรากผม
ช้อปผลิตภัณฑ์ AloEx ทดแทน Finasteride (ฟีนาสเตอไรด์)
เอกสารอ้างอิง
Irwig, M. S. (2011). Persistent sexual side effects of finasteride for male pattern hair loss. Journal of Sexual Medicine. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21418145/
StatPearls Publishing. “Finasteride.” StatPearls, 2024. https://doi.org/10.1016/j.supflu.2011.07.017
สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) “อย.ย้ำเตือนผู้ป่วยก่อนใช้ยา Finasteride: ผลข้างเคียงทางเพศและอาการทางจิตเวช”. HFocus. https://www.hfocus.org/content/2018/09/16278
คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล, มหาวิทยาลัยมหิดล. แผ่นพับข้อมูลยา Finasteride: ข้อควรระวังและผลข้างเคียง. https://www.si.mahidol.ac.th/th/division/hph/admin/download_files/154_49_183Oc2Q.pdf